Μετά τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ στην Αλάσκα, ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η Ρωσία και οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις επιχειρηματικές τους σχέσεις, για παράδειγμα, μεταξύ των ακτών τους στον Ειρηνικό. «Ανυπομονούμε να συνεργαστούμε», απάντησε ο Τραμπ.
Αυτό που οι δύο ηγέτες δεν είπαν: πίσω από κλειστές πόρτες, οι μεγαλύτερες ενεργειακές εταιρείες των δύο χωρών είχαν ήδη καταρτίσει έναν οδικό χάρτη για επαναφορά της συνεργασίας σε πετρελαϊκά και ενεργειακά κοιτάσματα στα ανοιχτά της ρωσικής Άπω Ανατολής.
Σε μυστικές συνομιλίες φέτος με τη μεγαλύτερη κρατική ενεργειακή εταιρεία της Ρωσίας, υψηλόβαθμο στέλεχος της Exxon Mobil συζήτησε το ενδεχόμενο επιστροφής στο τεράστιο έργο Sakhalin-1, εφόσον οι κυβερνήσεις των δύο χωρών έδιναν το «πράσινο φως» στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής διαδικασίας για την Ουκρανία, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες.
Η Exxon αποχώρησε από τη Ρωσία το 2022 μετά την εισβολή στην Ουκρανία, καταγράφοντας ζημιές άνω των 4 δισ. δολαρίων και καταγγέλλοντας «απαλλοτρίωση» όταν η Μόσχα μπλόκαρε την πώληση του μεριδίου της. Παρ’ όλα αυτά, η εταιρεία διατήρησε μυστικά κανάλια επικοινωνίας με τη Rosneft σε όλη τη διάρκεια του πολέμου.
Το Sakhalin-1 ήταν μια από τις μεγαλύτερες επενδύσεις της Exxon, με συμφωνία που ξεκίνησε το 1995 και παραγωγή από το 2005. Μαζί με τη Rosneft, συμμετείχαν επίσης ιαπωνικές και ινδικές εταιρείες, οι οποίες παραμένουν στο έργο.
Η πιθανή επιστροφή της Exxon θα αποτελούσε σημαντικό διπλωματικό κέρδος για το Κρεμλίνο, που επιδιώκει δυτικές επενδύσεις στο πλαίσιο ειρηνευτικών συνομιλιών. Ωστόσο, το αν θα συμβεί εξαρτάται από την επιτυχία ή αποτυχία του Τραμπ να μεσολαβήσει για τον τερματισμό του πολέμου.
Η Rosneft ελπίζει να επωφεληθεί από τα κεφάλαια, την τεχνογνωσία και την εμπειρία διαχείρισης της Exxon, ενώ η αμερικανική εταιρεία αναζητά τρόπους να ανακτήσει τουλάχιστον μέρος των απωλειών της.
Παράλληλα, οι αγορές ενέργειας έχουν αλλάξει: η Ευρώπη έχει σταματήσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο, ενώ η Ινδία και η Κίνα έχουν αυξήσει τις εισαγωγές. Οι εμπορικές συναλλαγές πλέον γίνονται σε μεγάλο βαθμό μέσω αδιαφανών εταιρειών με έδρα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η τελική απόφαση για την επιστροφή της Exxon θα εξαρτηθεί από τους όρους που θα προσφέρει η Μόσχα, αλλά και από την πορεία των αμερικανορωσικών σχέσεων στον απόηχο της ειρηνευτικής διαπραγμάτευσης.
