Χιλιάδες άνθρωποι προσήλθαν σε εκκλησία του Βελιγραδίου για να αποτίσουν φόρο τιμής στον πρώην στρατιωτικό ηγέτη των Σερβοβοσνίων. Η Σερβία αγνόησε τις προειδοποιήσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης
Σε λαϊκό προσκύνημα τέθηκε τη Δευτέρα (07/09)στο Βελιγράδι η σορός του Ράτκο Μλάντιτς, του πρώην στρατιωτικού διοικητή των Σερβοβσσνίων, ο οποίος πέθανε ενώ εξέτιε ισόβια κάθειρξη για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Η δημόσια απόδοση τιμών στον Μλάντιτς προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία είχε προειδοποιήσει το Βελιγράδι να μην προχωρήσει σε δημόσια εξύμνηση ενός ανθρώπου που καταδικάστηκε για τη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα, την πρώτη που αναγνωρίστηκε δικαστικά στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν από νωρίς στη μικρή ορθόδοξη εκκλησία του Αγίου Λουκά, στη σερβική πρωτεύουσα, προκειμένου να αποχαιρετήσουν τον Μλάντιτς, ο οποίος εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως ήρωας από σημαντικό τμήμα της σερβικής κοινωνίας.
Πάνω στο φέρετρό του είχαν τοποθετηθεί το στρατιωτικό του πηλήκιο και το ξίφος του, ενώ γύρω του στέκονταν άνδρες με στρατιωτικές στολές παραλλαγής.
Πλήρεις στρατιωτικές τιμές
Σύμφωνα με φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης στη Σερβία, ο Μλάντιτς αναμένεται να ταφεί με πλήρεις στρατιωτικές τιμές, ενώ της νεκρώσιμης ακολουθίας θα προεξάρχει ο Πατριάρχης της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Πορφύριος.
«Ηταν ένας άνθρωπος που έδωσε τα πάντα στη ζωή του για τον σερβικό λαό», δήλωσε ο Μίλαν Ντόμπριτς, ο οποίος ταξίδεψε από το Κόσοβο για να παραστεί στην κηδεία.
«Χαίρομαι που σήμερα το πρωί ο κόσμος έρχεται για να του αποδώσει ιδιαίτερο σεβασμό», πρόσθεσε.
Ο Μλάντιτς πέθανε σε ηλικία 84 ετών, στις 27 Αυγούστου, στη Χάγη της Ολλανδίας, όπου εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης για τα εγκλήματα που διέπραξαν οι δυνάμεις του κατά τη διάρκεια του πολέμου της Βοσνίας, από το 1992 έως το 1995.
Αν και τυπικά τις λεπτομέρειες της κηδείας ανέλαβε η οικογένειά του, η σερβική κυβέρνηση απέστειλε την περασμένη εβδομάδα αεροσκάφος για να μεταφέρει τη σορό του στο Βελιγράδι. Στρατιώτες μετέφεραν το φέρετρο, το οποίο ήταν καλυμμένο με τη σερβική σημαία, ενώ το Σάββατο πραγματοποιήθηκε στρατιωτική τελετή σε επίσημη εγκατάσταση του σερβικού στρατού.
Αντιδράσεις από την Ευρωπαϊκή Ενωση
Η Σερβία, η οποία είναι υποψήφια προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση, έχει δεχθεί έντονη κριτική για τον τρόπο με τον οποίο τιμά τον Μλάντιτς μετά τον θάνατό του.
Η επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ Μάρτα Κος ακύρωσε προγραμματισμένη επίσκεψή της στη Σερβία σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
σερβία-σε-λαϊκό-προσκύνημα-η-σορός-του-564423862
Ράτκο Μλάντιτς: Από το Σεράγεβο και τη Σρεμπρένιτσα στο εδώλιο
Οπως δήλωσε, «η εξύμνηση που συνοδεύει τον θάνατό του είναι ασύμβατη με τις αξίες πάνω στις οποίες είναι χτισμένη η ευρωπαϊκή πορεία».
Στην κριτική προστέθηκαν και άλλοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, περιφερειακοί ηγέτες, καθώς και συγγενείς θυμάτων του πολέμου τη Βοσνίας.
Η σύγκρουση άφησε πίσω της περισσότερους από 100.000 νεκρούς και πάνω από ένα εκατομμύριο εκτοπισμένους, πριν τερματιστεί το 1995 με ειρηνευτική συμφωνία που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η στάση Βούτσιτς
Ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς απέρριψε τις επικρίσεις της ΕΕ και κατηγόρησε την Μάρτα Κος ότι «λέει ψέματα».
Ο Βούτσιτς, ο οποίος στο παρελθόν υπήρξε ακραίος εθνικιστής και είχε υποστηρίξει τις επεκτατικές πολιτικές της Σερβίας κατά τη διάρκεια του πολέμου, δεν θα παραστεί στην κηδεία.
Σύμφωνα με το AP, έχει εντείνει την αντιδυτική ρητορική του ενόψει πρόωρων βουλευτικών εκλογών υψηλού πολιτικού διακυβεύματος, οι οποίες αναμένονται τον επόμενο μήνα.
Η Σρεμπρένιτσα και η καταδίκη
Ο Ράτκο Μλάντιτς καταδικάστηκε το 2017 για τον ρόλο του στη σφαγή περισσότερων από 8.000 Βόσνιων Μουσουλμάνων στη Σρεμπρένιτσα το 1995, καθώς και για την πολυετή πολιορκία του Σαράγεβο και σειρά άλλων εγκλημάτων πολέμου.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν η δημιουργία στρατοπέδων κράτησης για μη Σέρβους αμάχους και αιχμαλώτους πολέμου.
Η Σρεμπρένιτσα είχε χαρακτηριστεί από τον ΟΗΕ «ασφαλής ζώνη» για τους Βόσνιους Μουσουλμάνους. Ωστόσο καταλήφθηκε από τις σερβοβοσνιακές δυνάμεις, οι οποίες απομάκρυναν άνδρες και αγόρια από τις οικογένειές τους, τους εκτέλεσαν και έθαψαν τα πτώματά τους σε ομαδικούς τάφους.
Ο πόλεμος στη Βοσνία ξέσπασε μετά τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, όταν οι Σέρβοι της Βοσνίας κατέλαβαν μεγάλες εκτάσεις της χώρας με στόχο τη δημιουργία δικής τους οντότητας και την ένωσή της με τη Σερβία.
Η Σερβία εξακολουθεί να απορρίπτει τον όρο «γενοκτονία»
Η Σερβία, η οποία είχε στηρίξει τις σερβοβοσνιακές δυνάμεις στον πόλεμο, εξακολουθεί να αμφισβητεί τον τρόπο με τον οποίο αποτιμάται διεθνώς ο ρόλος της και κατηγορεί τη Δύση για αντισερβική προκατάληψη.
Μετά τον θάνατο του Μλάντιτς, εθνικιστές υποστηρικτές του πραγματοποίησαν αγρυπνίες, ζωγράφισαν νέες τοιχογραφίες με το πρόσωπό του στο Βελιγράδι και άναψαν φωτοβολίδες προς τιμήν του.
Παράλληλα, η Σερβία εξακολουθεί να αρνείται να αναγνωρίσει ότι στη Σρεμπρένιτσα διαπράχθηκε γενοκτονία, χαρακτηρίζοντας τη σφαγή «φρικτό έγκλημα».
Πέρυσι, η χώρα είχε επίσης κηδέψει με πλήρεις στρατιωτικές τιμές τον πρώην αρχηγό του στρατού Νεμπόισα Πάβκοβιτς, ο οποίος είχε καταδικαστεί για εγκλήματα πολέμου.
Η ενταξιακή πορεία της Σερβίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση παραμένει στάσιμη, με το AP να επισημαίνει ως βασικά εμπόδια τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση στη χώρα και την άρνηση του Βούτσιτς να ευθυγραμμιστεί με τις διεθνείς κυρώσεις κατά της Ρωσίας για την εισβολή στην Ουκρανία.
Με πληροφορίες από Associated Press
