«Δεν θα επιτρέπεται η παραχώρηση κυπριακής υπηκοότητας, μέσω του προγράμματος, σε πρόσωπα που εντάσσονται στις κατηγορίες υψηλού ρίσκου». Αυτή ήταν η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 25 Ιουλίου 2019, μετά από πρόταση του ΥΠΕΣ (επί υπουργίας Κωνσταντίνου Πετρίδη) η οποία τέθηκε αμέσως σε ισχύ.
Το καλοκαίρι του 2020 η συγκριτική εξέταση των περιορισμών που ενέκρινε με εκείνη την απόφαση το Υπουργικό και των περιορισμών που τέθηκαν μέσω των κανονισμών που ενέκρινε μετά από ένα χρόνο το Υπουργικό (με πρόταση του Νίκου Νουρή) αποκαλύπτει τουλάχιστον τις ακόλουθες εκπτώσεις:
· Η απόφαση του Υπουργικού, τον Ιούλιο 2019 προέβλεπε ότι δεν θα έπαιρναν κυπριακό διαβατήριο «πρόσωπα που κατείχαν πολιτειακό αξίωμα τα τελευταία πέντε χρόνια». Όμως, στους κανονισμούς που εγκρίθηκαν από το Υπουργικό ένα χρόνο αργότερα και κατατέθηκαν και εγκρίθηκαν από τη Βουλή τον Ιούλιο του 2020, αναφέρεται πως δεν θα παίρνουν διαβατήριο μόνο «όσοι κατείχαν πολιτειακό αξίωμα κατά τους αμέσως προηγούμενους δώδεκα (12) μήνες πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης». Δηλαδή, ο περιορισμός των 5 χρόνων, μειώθηκε στον ένα χρόνο, για να… χωρέσουν και άλλοι «επενδυτές».
· Με την απόφαση Υπουργικού τον Ιούλιο 2019 απαγορευόταν η χορήγηση διαβατηρίου σε «πρόσωπα που υπόκεινται σε ποινική διερεύνηση χωρίς να τους έχουν απαγγελθεί κατηγορίες». Στους κανονισμούς, όμως, δεν υπάρχει αυτός ο περιορισμός, αφαιρέθηκε. Συνεπώς, όσοι ερευνώνται ποινικά, μπορούν να αιτηθούν κυπριακό διαβατήριο, με βάση τους κανονισμούς.
· Με την απόφαση του Υπουργικού αποκλείονταν «πρόσωπα που υπόκεινται σε ποινική δίωξη και είναι υπόδικοι». Δεν υπάρχει αυτός ο περιορισμός στους κανονισμούς που κατατέθηκαν και εγκρίθηκαν.
· Στην απόφαση του Υπουργικού αναφέρεται πως αποκλείονται «πρόσωπα που καταδικάστηκαν σε φυλάκιση για σοβαρά αδικήματα (π.χ. δωροληψία από δημόσιο πρόσωπο, φοροδιαφυγή, κλπ) και η ποινή έχει παραγραφεί». Οι κανονισμοί άλλαξαν τα φώτα σε αυτόν τον περιορισμό: Αποκλείονται από πολιτογράφηση μόνο τα πρόσωπα που «έχουν καταδικαστεί για σοβαρό ποινικό αδίκημα που επισύρει ποινή φυλάκισης πέντε χρόνων και άνω ή για άλλο σοβαρό αδίκημα ή για αδίκημα ατιμωτικό ή που ενέχει ηθική αισχρότητα». Προστέθηκε μάλιστα ότι το αδίκημα για το οποίο καταδικάστηκε ένας αιτητής διαβατηρίου θα πρέπει να είναι αδίκημα και στην Κυπριακή Δημοκρατία και να επισύρει ποινή φυλάκισης. Αφαιρέθηκε επιπλέον η αναφορά ότι θα αποκλείονται αιτητές που καταδικάστηκαν για τα πιο πάνω αδικήματα, έστω και αν η ποινή τους έχει παραγραφεί…
· Στην παράγραφο (ε) της απόφασης 87.926 του Υπουργικού, αναφέρεται ότι αποκλείονται από πολιτογράφηση «πρόσωπα που συνδέονται με νομικές οντότητες στις οποίες έχουν επιβληθεί περιοριστικά μέτρα από την ΕΕ, π.χ. μέτοχοι ή υψηλόβαθμα διευθυντικά στελέχη εταιρειών που είναι ενταγμένες σε κατάλογο κυρώσεων». Ένα χρόνο μετά, το Υπουργικό ενέταξε τον πιο πάνω περιορισμό στους κανονισμούς, αλλά πρόσθεσε την επιφύλαξη ότι αυτός θα ισχύει μόνο εφόσον τα περιοριστικά μέτρα από την ΕΕ «βρίσκονται σε ισχύ»…
· Στην παράγραφο (στ) της απόφασης του Υπουργικού αποκλείονται αιτητές που ήταν συνδεδεμένοι με εταιρείες στις οποίες επιβλήθηκαν περιοριστικά μέτρα από την ΕΕ (την περίοδο που επιβλήθηκαν τα μέτρα), έστω και αν στο μεταξύ παραιτήθηκαν από αυτές τις εταιρείες. Στους κανονισμούς παρείσφρησε η επιφύλαξη ότι αυτά τα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ πρέπει να είναι σε ισχύ όταν εξετάζεται η αίτηση.
· Στην παράγραφο (ζ) της απόφασης του Υπουργικού αναφέρεται ότι αποκλείονται «πρόσωπα στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τρίτες χώρες (π.χ. ΗΠΑ, Ουκρανία, Ρωσία)». Στους κανονισμούς αναφέρεται ότι οι κυρώσεις θα πρέπει να είναι από την ΕΕ ή τον ΟΗΕ και δεν θα εμποδίζουν την πολιτογράφηση αν ήταν σε ισχύ για περίοδο πέραν των 12 μηνών από την υποβολή της αίτησης.
· Στην απόφαση του Υπουργικού (ι) καταγράφεται πως δεν δικαιούνται κυπριακό διαβατήριο «πρόσωπα τα οποία διερευνήθηκαν και τελικά κατηγορήθηκαν για ποινικά αδικήματα ή/και καταζητούνται πανευρωπαϊκώς από τη EUROPOL ή διεθνώς από την INTERPOL». Οποία έκπληξη: Ένα χρόνο μετά, το Υπουργικό ενέκρινε κανονισμούς, από τους οποίους… απουσιάζει ο αποκλεισμός αιτητών που διερευνήθηκαν και κατηγορήθηκαν για ποινικά αδικήματα. Έμεινε μόνο ο αποκλεισμός όσων καταζητούνται από Europol και Interpol. Η Βουλή ψήφισε αγόγγυστα και αυτή τη χαλάρωση.
