Σφοδρή κριτική στις αγορές ακινήτων στα κατεχόμενα από Λιθουανούς επενδυτές ασκεί η Λιθουανή συγγραφέας και σχολιάστρια Ντάλια Σταπονκούτε, σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε στο δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο της Λιθουανίας (LRT).
Η αρθρογράφος χαρακτηρίζει την αγορά ακινήτων στα κατεχόμενα ως μια «νομικά αμφισβητούμενη» δραστηριότητα, η οποία, όπως υποστηρίζει, βασίζεται σε γη από την οποία εκδιώχθηκαν βίαια χιλιάδες άνθρωποι μετά την τουρκική εισβολή του 1974. Υποστηρίζει ότι για πολλούς Κυπρίους το ζήτημα δεν είναι μόνο νομικό αλλά και βαθιά ηθικό.
Στο άρθρο της περιγράφει την ανάπτυξη μιας ολόκληρης βιομηχανίας πώλησης ακινήτων στα κατεχόμενα, με ξένους επενδυτές να προσελκύονται από διαφημίσεις, μεσιτικά δίκτυα και υποσχέσεις υψηλών αποδόσεων. Κάνει ιδιαίτερη αναφορά σε Λιθουανούς μεσίτες και επενδυτές που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, ενώ επικρίνει δημόσια πρόσωπα της χώρας της για την προβολή του κατεχόμενου τμήματος της Κύπρου ως επενδυτικού και τουριστικού προορισμού.
Η Σταπονκούτε υποστηρίζει ότι η κατάσταση στα κατεχόμενα αποτελεί ένα «τεστ συνείδησης» για τους Ευρωπαίους επενδυτές, σημειώνοντας ότι η οικονομική εκμετάλλευση περιουσιών που συνδέονται με τον εκτοπισμό και την κατοχή δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις ιστορικές και πολιτικές διαστάσεις του Κυπριακού.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι πολλοί ξένοι αγοραστές χρησιμοποιούν το αεροδρόμιο της Λάρνακας και τις υποδομές της Κυπριακής Δημοκρατίας για να μεταβούν στα κατεχόμενα, παρά το γεγονός ότι το ψευδοκράτος δεν αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατά την άποψή της, η πρακτική αυτή αναδεικνύει τις αντιφάσεις που περιβάλλουν το ζήτημα των επενδύσεων στην κατεχόμενη Κύπρο.
