Η Βενετία ενδέχεται να αναγκαστεί στο μέλλον να μεταφερθεί, καθώς οι επιστήμονες προσπαθούν να βρουν τρόπους να τη σώσουν από την ολοένα αυξανόμενη απειλή των πλημμυρών.
Νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports, αξιολόγησε τις υπάρχουσες και πιθανές στρατηγικές προσαρμογής της ιταλικής πόλης, σε σχέση με τις προβλέψεις για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, όπως καταγράφονται στην Έκτη Έκθεση Αξιολόγησης της Intergovernmental Panel on Climate Change.
Βενετία: Τα πιθανά σενάρια για τη διάσωσή της
Το 2019, σοβαρές πλημμύρες προκάλεσαν δύο θανάτους και ζημιές εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, μεταξύ άλλων και στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου. Το 2023 τοποθετήθηκαν γυάλινα προστατευτικά και παρουσιάστηκε σχέδιο αποκατάστασης ύψους 3,3 εκατομμυρίων ευρώ για την προστασία του ιστορικού ναού, που παραμένει ευάλωτος στις παλίρροιες.
Οι επιστήμονες παρουσιάζουν τρεις βασικές στρατηγικές προσαρμογής, τονίζοντας ότι απαιτείται άμεση δράση.
Αν η στάθμη της θάλασσας αυξηθεί πάνω από 0,5 μέτρα, κάτι που μπορεί να συμβεί μέχρι το 2100 ακόμη και με χαμηλές εκπομπές, ενδέχεται να χρειαστούν μεγάλα αναχώματα (dikes), με κόστος από 500 εκατ. έως 4,5 δισ. ευρώ.
Μια ακόμη λύση θα μπορούσε να είναι το κλείσιμο της λιμνοθάλασσας με ένα «υπερ-ανάχωμα», το οποίο θα μπορούσε να προστατεύσει τη Βενετία ακόμη και από άνοδο έως 10 μέτρα. Ωστόσο, το κόστος αυτού του έργου θα ξεπερνούσε τα 30 δισ. ευρώ.
Ως έσχατη λύση, η μελέτη αναφέρει ότι, αν η στάθμη της θάλασσας αυξηθεί πάνω από 4,5 μέτρα, κάτι που εκτιμάται μετά το 2300, ίσως χρειαστεί η μετεγκατάσταση της πόλης, των κατοίκων της και των ιστορικών μνημείων, με κόστος που μπορεί να φτάσει τα 100 δισ. ευρώ.
Βενετία: «Δεν υπάρχει ιδανική λύση»
«Η ανάλυσή μας δείχνει ότι δεν υπάρχει μία βέλτιστη στρατηγική για τη Βενετία», σημειώνει ο καθηγητής Ρόμπερτ Νίκολς από το Κέντρο Έρευνας για την Κλιματική Αλλαγή Tyndall στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας.
«Κάθε επιλογή πρέπει να ισορροπεί ανάμεσα σε πολλούς παράγοντες: την ασφάλεια και την ευημερία των κατοίκων, την οικονομία, τα οικοσυστήματα της λιμνοθάλασσας, τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και τις τοπικές παραδόσεις».
Ο ίδιος προειδοποιεί ότι όλες οι παράκτιες περιοχές με χαμηλό υψόμετρο θα πρέπει να αρχίσουν από τώρα να εξετάζουν τρόπους προσαρμογής. «Λόγω της τεράστιας πολιτιστικής αξίας της Βενετίας, τα κόστη που αναφέρονται είναι στην πραγματικότητα υποεκτιμημένα. Καμία λύση δεν μπορεί να διατηρήσει τη Βενετία όπως τη γνωρίζουμε σήμερα σε βάθος χρόνου», προσθέτει.
Σύμφωνα με τα Βασιλικά Μουσεία Γκρίνουιτς, οι εποχικοί άνεμοι σιρόκομπορούν να προκαλέσουν έντονα φαινόμενα ανύψωσης της στάθμης της θάλασσας (storm surges), σπρώχνοντας τα νερά της Αδριατικής προς τη λιμνοθάλασσα και την πόλη. Όταν αυτά συνδυάζονται με υψηλή παλίρροια, οι πλημμύρες γίνονται ακραίες.
Η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει το πρόβλημα, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας οδηγεί σε τήξη παγετώνων και διαστολή του θαλασσινού νερού.
Την ίδια στιγμή, το έδαφος της Βενετίας βυθίζεται κατά περίπου 1 χιλιοστό τον χρόνο λόγω φυσικών διεργασιών – ένα φαινόμενο που επιδεινώθηκε στο παρελθόν από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η άντληση υπόγειων υδάτων, η οποία πλέον έχει απαγορευτεί.
