Η κυπριακή ύπαιθρος, ο φυσικός της πλούτος και οι δυνατότητες που δημιουργούνται μέσα από τη γνώση, την καινοτομία και τη σωστή αξιοποίησή τους βρέθηκαν στο επίκεντρο δύο ιδιαίτερα ενδιαφερουσών παρουσιάσεων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του 10ου Πολιτιστικού Φεστιβάλ «Χέρι με Χέρι – Περιβάλλον Συγγνώμη».
Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν για δύο θεματικές που συνδέονται άμεσα με το παρόν και το μέλλον της κυπριακής υπαίθρου: την αξιοποίηση των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών και τον καθοριστικό ρόλο των μελισσών και των άλλων επικονιαστών στη βιοποικιλότητα, τη γεωργική παραγωγή και τα οικοσυστήματα.
Από το βότανο στο προϊόν
Στην πρώτη παρουσίαση, με θέμα «Από το Βότανο στο Προϊόν – Μεταποίηση και υπεραξία στην κυπριακή ύπαιθρο», ο καθηγητής Βοτανολογίας Γεώργιος Κουρκουράκης ανέδειξε τις σημαντικές δυνατότητες που προσφέρει ο φυσικός πλούτος της Κύπρου.
Όπως παρουσιάστηκε, η κυπριακή ύπαιθρος διαθέτει υψηλής ποιότητας φυσικές πρώτες ύλες, όπως η ρίγανη, η λαδανιά, η μοσφιλιά και το τριαντάφυλλο του Αγρού. Ωστόσο, η πραγματική οικονομική αξία δεν σταματά στην παραγωγή της πρώτης ύλης, αλλά μπορεί να δημιουργηθεί μέσα από τη μεταποίηση, την πιστοποίηση, τη συσκευασία και τη δημιουργία μιας ισχυρής εμπορικής ταυτότητας.
Η παρουσίαση ανέδειξε την ανάγκη για ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης της υπαίθρου, ιδιαίτερα σε μια εποχή που η κλιματική αλλαγή, η λειψυδρία, το αυξημένο κόστος παραγωγής και ο μικρός και κατακερματισμένος γεωργικός κλήρος δημιουργούν νέες προκλήσεις. Η απάντηση, όπως τονίστηκε, δεν βρίσκεται στον ανταγωνισμό με άλλες χώρες ως προς την ποσότητα, αλλά στην ποιότητα, τη γνώση, την καινοτομία και την προστιθέμενη αξία.
Παρουσιάστηκαν επίσης δυνατότητες μεταποίησης των φυτικών πρώτων υλών σε εκχυλίσματα, βάμματα, αιθέρια έλαια, ανθόνερα, φυσικά καλλυντικά, αφεψήματα και άλλα προϊόντα, αλλά και η σύνδεση της παραγωγής με τον αγροτουρισμό και τις θεματικές εμπειρίες.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συνεργασία παραγωγών, πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και επιχειρήσεων, καθώς και στην ανάγκη η κυπριακή προέλευση και η ιστορία κάθε προϊόντος να αποτελέσουν μέρος της ταυτότητας και της αξίας του.
Το βασικό μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: η κυπριακή ύπαιθρος δεν χρειάζεται να αλλάξει την ταυτότητά της, αλλά να αναδείξει και να αξιοποιήσει με σύγχρονο τρόπο τον πλούτο που ήδη διαθέτει, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για τις τοπικές κοινωνίες και τις επόμενες γενιές.
Το μελίσσι στο χωράφι
Στη δεύτερη παρουσίαση, με θέμα «Το μελίσσι στο χωράφι: Οφέλη για τη βιοποικιλότητα, την παραγωγή και το περιβάλλον», o αντιπρόεδρος του συνδέσμου μελισσοκόμων Κύπρου κύριος Χρυσοβαλάντης Ττάμπατας, επικεντρώθηκε στον εξαιρετικά σημαντικό ρόλο των επικονιαστών στα κυπριακά οικοσυστήματα.
Η Κύπρος αποτελεί έναν σημαντικό χώρο βιοποικιλότητας στη Μεσόγειο, με περισσότερα από 1.900 είδη φυτών και πάνω από 140 ενδημικά φυτά. Μέσα σε αυτό το πολύτιμο οικοσύστημα, οι επικονιαστές λειτουργούν ως ένας κρίσιμος συνδετικός κρίκος ανάμεσα στα φυτά, τα ζώα και το φυσικό περιβάλλον.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην κυπριακή μέλισσα, Apis mellifera cypria, αλλά και στις μοναχικές μέλισσες και στους άλλους επικονιαστές, όπως οι βομβίνοι, οι πεταλούδες και άλλα έντομα. Η διατήρηση αυτού του δικτύου επικονιαστών είναι απαραίτητη τόσο για τη βιοποικιλότητα όσο και για τη γεωργική παραγωγή.
Η παρουσίαση ανέδειξε επίσης τη σημασία της επικονίασης για πολλές γεωργικές καλλιέργειες και το γεγονός ότι η τοποθέτηση κυψελών κοντά σε καλλιέργειες μπορεί να συμβάλει στην παραγωγή και στην ποιότητα των καρπών.
Παράλληλα, αναλύθηκαν οι σημαντικότερες απειλές που αντιμετωπίζουν οι επικονιαστές: η κλιματική αλλαγή, η ξηρασία, οι πυρκαγιές, η απώλεια βιοτόπων, η χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων και άλλοι βιοτικοί παράγοντες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και οι προτάσεις για βιώσιμες πρακτικές, όπως η φύτευση μελισσοκομικών φυτών, η δημιουργία περιοχών με διαδοχική ανθοφορία, η διατήρηση φυσικών στοιχείων του τοπίου και η ορθολογική χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
Γνώση που οδηγεί στη δράση
Οι δύο παρουσιάσεις, αν και επικεντρώθηκαν σε διαφορετικά θέματα, ανέδειξαν μια κοινή πραγματικότητα: το μέλλον της κυπριακής υπαίθρου περνά μέσα από τη γνώση, τη συνεργασία, την προστασία της φύσης και τη δημιουργική αξιοποίηση των δυνατοτήτων της.
Από το βότανο που μπορεί να μετατραπεί σε ένα προϊόν υψηλής προστιθέμενης αξίας μέχρι τη μέλισσα που στηρίζει την παραγωγή τροφίμων και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, η κυπριακή φύση δεν αποτελεί απλώς ένα στοιχείο του τοπίου. Αποτελεί έναν πολύτιμο φυσικό, οικονομικό και πολιτιστικό πόρο που χρειάζεται γνώση, φροντίδα και σωστή διαχείριση.
Μέσα από τέτοιες δράσεις, το 10ο Πολιτιστικό Φεστιβάλ «Χέρι με Χέρι – Περιβάλλον Συγγνώμη» επιδίωξε να προσφέρει, πέρα από τη μουσική, τον πολιτισμό και τη διασκέδαση, έναν χώρο ενημέρωσης, διαλόγου και ανταλλαγής γνώσεων για ζητήματα που αφορούν άμεσα το μέλλον της κυπριακής υπαίθρου.
Γιατί το μέλλον της υπαίθρου μπορεί να χτιστεί μόνο χέρι με χέρι — με γνώση, συνεργασία και σεβασμό στον φυσικό πλούτο που έχουμε την ευθύνη να διαφυλάξουμε.
Μπορείτε να δείτε τις δύο παρουσιάσεις ακολουθώντας τους πιο κάτω συνδέσμους.
Από το βότανο στο προϊόν
Το μελίσσι στο χωράφι
