Μεγάλη συζήτηση γίνεται το τελευταίο διάστημα για την αλλαγή ώρας που πραγματοποιείται δύο φορές τον χρόνο.
Στην Βρετανία ομάδα ερευνητών ύπνου βάζει νέα δεδομένα, καθώς καλεί την κυβέρνηση να καταργήσει τις αλλαγές της ώρας που πραγματοποιούνται δύο φορές τον χρόνο, λόγω των αρνητικών επιπτώσεων που έχουν στον ύπνο και την υγεία του κιρκάδιου ρυθμού.
Αφού εξέτασε τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία ότι η καλή λειτουργία του κιρκάδιου ρυθμού και ο ύπνος επηρεάζονται θετικά από το φυσικό φως της ημέρας και αρνητικά από τις αλλαγές της ώρας δύο φορές τον χρόνο και ιδίως όταν τα ρολόγια μετακινούνται μπροστά την άνοιξη, η Βρετανική Εταιρεία Ύπνου συνιστά την κατάργηση των αλλαγών αυτών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σε δήλωσή της, που δημοσιεύεται στο περιοδικό «Journal of Sleep Research», η Εταιρεία «συνιστά ανεπιφύλακτα» η κανονική ώρα να ισχύει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Η λέκτορας Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Strathclyde, Μέγκαν Κρόφορντ, σημειώνει ότι σε περίπτωση που επικρατήσει η θερινή ώρα όλο τον χρόνο, αυτό θα είναι «μια λανθασμένη ιδέα από την άποψη του ύπνου και της κιρκάδιας υγείας. Τα πρωινά είναι η ώρα που τα ρολόγια του σώματός μας έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη για φως για να παραμείνουν σε συγχρονισμό. Στα δικά μας γεωγραφικά πλάτη δεν υπάρχει πλεονάζον φως ημέρας για εξοικονόμηση κατά τους χειμερινούς μήνες και δεδομένης της επιλογής μεταξύ του φυσικού φωτός το πρωί και του φυσικού φωτός το απόγευμα, τα επιστημονικά στοιχεία ευνοούν το φως το πρωί».
Ο Μάλκολμ βον Σαντζ, καθηγητής Χρονοβιολογίας στο Πανεπιστήμιο Northumbria και μέλος του ερευνητικού κέντρου Northumbria Centre for Sleep Research, εξηγεί ότι «ζητώντας να ισχύει η καθιερωμένη ώρα για όλο τον χρόνο, η Εταιρεία τονίζει ότι το φυσικό φως της ημέρας το πρωί είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της βέλτιστης ευθυγράμμισης των ρολογιών του σώματός μας με την ημέρα και τη νύχτα, η οποία είναι απαραίτητη για τον βέλτιστο ύπνο και τη συνολική υγεία».
Όπως προσθέτει, «η επαναφορά της μόνιμης καθιερωμένης ώρας θα σήμαινε ότι τα ρολόγια μας θα ήταν στενά ευθυγραμμισμένα με την ηλιακή ώρα και ενώ θα σήμαινε νωρίτερα ηλιοβασιλέματα το καλοκαίρι, θα υπήρχαν πρόσθετα οφέλη για την υγεία από τη βελτίωση του ύπνου και της κιρκάδιας ευθυγράμμισης, λόγω της αυξημένης έκθεσης στο πρωινό ηλιακό φως από το φθινόπωρο έως την άνοιξη.
Τι είναι ο κιρκάδιος ρυθμός
Ο κιρκάδιος ρυθμός, που προέρχεται από τη λατινική φράση circa diem και σημαίνει γύρω από την ημέρα, αναφέρεται στον 24ωρο κύκλο που ρυθμίζει τις σωματικές λειτουργίες σχεδόν όλων των έμβιων όντων, από τον ύπνο έως το ξύπνημα.
Όταν αυτοί οι ρυθμοί δεν είναι καλά συγχρονισμένοι, τότε μπορεί να αντιμετωπίσουμε συμπτώματα αϋπνίας, υπνηλίας μέσα στην ημέρα, να έχουμε κακή απόδοση στο σχολείο ή την εργασία καθώς και πολλά άλλα προβλήματα
Πότε αλλάζει η ώρα στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, κανονικά θα συνεχιστεί το μέτρο της αλλαγής ώρας, από θερινή σε χειμερινή, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Συγκεκριμένα, η αλλαγή ώρας για το 2024 θα πραγματοποιηθεί τα ξημερώματα της τελευταίας Κυριακής του Οκτωβρίου δηλαδή στις 27 Οκτωβρίου. Έτσι, στις 04:00 τα ξημερώματα θα γυρίσουμε τους δείκτες των ρολογιών μία ώρα πίσω.
Συγκεκριμένα, ανακοίνωση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών αναφέρει:
«Σας υπενθυμίζουμε ότι, την Κυριακή 27 Οκτωβρίου 2024, λήγει η εφαρμογή του μέτρου της θερινής ώρας, σύμφωνα με την Οδηγία 2000/84 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της EE 19/01/2001, σχετικά με τις διατάξεις για τη θερινή ώρα. Οι δείκτες των ρολογιών πρέπει να μετακινηθούν μία ώρα πίσω, δηλαδή από 04:00 π.μ. σε 03:00 π.μ.».
Γιατί γίνεται η αλλαγή ώρας
Το μέτρο της αλλαγής της ώρας έχει ως βασικό πλεονέκτημα την εξοικονόμηση ενέργειας. Συνολικά, κατά τους επτά μήνες της θερινής ώρας εξοικονομούμε 210 ώρες ηλεκτρικής ενέργειας εκμεταλλευόμενοι τον Ήλιο.
Τη δεκαετία του ’70, υπό την επήρεια της πετρελαϊκής κρίσης, οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούσαν να εκμεταλλευθούν το φως της ημέρας κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Από το 1996 ισχύει μία ενιαία, πανευρωπαϊκή ρύθμιση, κατά την οποία την Άνοιξη γυρίζουμε τα ρολόγια μία ώρα μπροστά (ώστε να αξιοποιούμε το φως της ημέρας για μία ώρα επιπλέον), ενώ το Φθινόπωρο τα επαναφέρουμε μία ώρα πίσω.
Στην Ελλάδα η αλλαγή ώρας εφαρμόστηκε για πρώτη φορά, δοκιμαστικά, το 1932 και συγκεκριμένα από τις 6 Ιουλίου μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου 1932 όπου τα ρολόγια είχαν τεθεί μία ώρα μπροστά.
