Πότε αρχίζει πραγματικά να μειώνεται η φυσική μας απόδοση; Μια μακροχρόνια σουηδική μελέτη δίνει σαφείς απαντήσεις. Η εκτεταμένη μελέτη που διεξήγαγε το Ινστιτούτο Karolinska παρακολούθησε συμμετέχοντες επί 47 έτη, διερευνώντας τις μεταβολές της φυσικής κατάστασης, της μυϊκής δύναμης και της μυϊκής αντοχής κατά την ενήλικη ζωή. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η σωματική απόδοση αρχίζει να φθίνει περίπου από την ηλικία των 35 ετών. Παρά τη φυσιολογική αυτή μείωση, τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, καθώς ενήλικες που ξεκίνησαν τη συστηματική άσκηση σε μεγαλύτερη ηλικία κατάφεραν να βελτιώσουν τη φυσική τους ικανότητα έως και κατά 10%. Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της σωματικής δραστηριότητας, ακόμη και όταν αυτή ξεκινά αργότερα στη ζωή.
Η έρευνα αποτελεί μέρος της Μελέτης Σωματικής Δραστηριότητας και Φυσικής Κατάστασης της Σουηδίας (Swedish Physical Activity and Fitness study – SPAF), η οποία παρακολούθησε αρκετές εκατοντάδες άνδρες και γυναίκες, επιλεγμένους τυχαία, ηλικίας από 16 έως 63 ετών. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle, προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα για το πώς μεταβάλλεται η σωματική ικανότητα καθώς μεγαλώνουμε.
Οι περισσότερες προηγούμενες έρευνες στον τομέα αυτό βασίζονταν σε διατομεακά δεδομένα, συγκρίνοντας διαφορετικές ηλικιακές ομάδες αντί να παρακολουθούν τα ίδια άτομα διαχρονικά. Αντίθετα, η μελέτη SPAF μέτρησε επανειλημμένα τη φυσική κατάσταση και τη δύναμη των ίδιων συμμετεχόντων σε ολόκληρη τη Σουηδία για σχεδόν μισό αιώνα, καθιστώντας την μία από τις πιο ολοκληρωμένες μελέτες του είδους της.
Η φυσική κατάσταση μειώνεται μετά τα 35
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τόσο η φυσική κατάσταση όσο και η δύναμη αρχίζουν να μειώνονται ήδη από την ηλικία των 35 ετών, ανεξάρτητα από το πόσο είχαν γυμναστεί οι άνθρωποι νωρίτερα στη ζωή τους. Από εκείνο το σημείο και μετά, η σωματική φθορά συνεχίζεται σταδιακά και τείνει να επιταχύνεται με την ηλικία. Παρόλα αυτά, οι ερευνητές βρήκαν ενθαρρυντικές ενδείξεις ότι η άσκηση παραμένει ωφέλιμη σε κάθε στάδιο της ζωής. Οι συμμετέχοντες που έγιναν σωματικά δραστήριοι κατά την ενήλικη ζωή αύξησαν τη φυσική τους ικανότητα κατά 5–10%.
«Ποτέ δεν είναι αργά για να αρχίσει κανείς να κινείται. Η μελέτη μας δείχνει ότι η σωματική δραστηριότητα μπορεί να επιβραδύνει τη μείωση της απόδοσης, ακόμη κι αν δεν μπορεί να τη σταματήσει πλήρως. Τώρα θα αναζητήσουμε τους μηχανισμούς πίσω από το γιατί όλοι φτάνουν στη μέγιστη απόδοσή τους γύρω στα 35 και γιατί η φυσική δραστηριότητα μπορεί να επιβραδύνει την απώλεια απόδοσης αλλά όχι να την αναστείλει εντελώς», αναφέρει η Μαρία Βέστερσταχ, λέκτορας στο Τμήμα Εργαστηριακής Ιατρικής και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Τον επόμενο χρόνο, οι συμμετέχοντες θα εξεταστούν ξανά όταν φτάσουν στην ηλικία των 68 ετών. Η ερευνητική ομάδα ελπίζει να κατανοήσει καλύτερα πώς οι αλλαγές στη σωματική απόδοση συνδέονται με τις επιλογές τρόπου ζωής, τη γενική υγεία και τις υποκείμενες βιολογικές διεργασίες.
