Το Great Sea Interconnector, γνωστό και ως East-Med Cable, παρουσιάστηκε ως το μεγάλο όραμα της Κύπρου και της Ελλάδας: ένα υποθαλάσσιο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης που θα ένωνε τα δύο κράτη με το Ισραήλ και μέσω αυτών με την Ευρώπη, αξίας σχεδόν δύο δισεκατομμυρίων ευρώ. Το έργο αυτό διαφημίστηκε ως η λύση για την ενεργειακή ασφάλεια, η γέφυρα προς φθηνότερο ρεύμα και ταυτόχρονα ως στρατηγικό χαρτί που θα αναβάθμιζε γεωπολιτικά τη χώρα. Όμως, το όνειρο πουλήθηκε πιο εύκολα από όσο φαίνεται ότι μπορεί να υλοποιηθεί.
Σήμερα, το ίδιο έργο βρίσκεται στο μικροσκόπιο του Ευρωπαϊκού Γραφείου Εισαγγελίας, το οποίο διερευνά πιθανές ποινικές παραβάσεις που σχετίζονται με τη χρηματοδότησή του. Η είδηση της έρευνας έχει ρίξει βαριά σκιά πάνω στις μεγαλόστομες διακηρύξεις και φέρνει στην επιφάνεια το γνώριμο ερώτημα: πόσα από αυτά τα έργα γίνονται με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και πόσα αποτελούν πεδίο για αδιαφάνεια, σπατάλη και εξυπηρέτηση συγκεκριμένων κύκλων; Η Κύπρος και η Ελλάδα διαβεβαιώνουν ότι το καλώδιο θα προχωρήσει, την ώρα που η Λευκωσία ψάχνει κεφάλαια ακόμη και από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για να στηρίξει τη συνέχεια του έργου, ενώ η Αθήνα υπόσχεται ότι τίποτα δεν θα το σταματήσει. Παρ’ όλα αυτά, οι καθυστερήσεις, οι αμφιβολίες για το κόστος και η αδυναμία να δοθούν ξεκάθαρες απαντήσεις για το ποιος θα πληρώσει ενδεχόμενες υπερβάσεις, έχουν δημιουργήσει ένα τοπίο γεμάτο ερωτηματικά.
Και δεν είναι μόνο το οικονομικό ζήτημα. Το έργο δεν είναι ένα απλό τεχνικό εγχείρημα, αλλά ένα σχέδιο που κουβαλά μαζί του βαρύ πολιτικό και ηθικό φορτίο. Η συνεργασία με το Ισραήλ, σε μια περίοδο που η διεθνής κοινότητα καταγγέλλει την ισοπέδωση της Γάζας και μιλάει για εγκλήματα πολέμου, εκθέτει την Κύπρο και την Ελλάδα σε μια δύσκολη θέση. Δεν είναι απλώς μια «δύσκολη διπλωματική επιλογή». Είναι μια ευθεία συνενοχή με ένα κράτος που κατηγορείται διεθνώς για εγκλήματα πολέμου και, ακόμη πιο βαρύ, για το στυγερότερο των διεθνών εγκλημάτων: γενοκτονία. Κι εδώ το ζήτημα δεν είναι μόνο η εικόνα, αλλά η ουσία· οι αριθμοί, οι εικόνες και η καθημερινή φρίκη αποδεικνύουν πως οι διακηρύξεις περί «σταθερότητας» πατούν πάνω σε θεμέλια βουτηγμένα στο αίμα και στο ηθικό κενό.
Η υπόθεση, λοιπόν, δεν είναι μόνο αν το East-Med Cable θα ολοκληρωθεί, αλλά με ποιον τρόπο και με ποιο κόστος. Η έλλειψη διαφάνειας, οι έρευνες για πιθανές παραβάσεις και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι δεν συνθέτουν ένα έργο «εθνικής υπερηφάνειας», αλλά έναν καθρέφτη των αδυναμιών του πολιτικού μας συστήματος. Κι αν οι κυβερνήσεις θέλουν να πουλήσουν το αφήγημα της ενεργειακής ανεξαρτησίας, ο πολίτης έχει κάθε λόγο να αναρωτηθεί αν τελικά το μόνο που θα μείνει είναι η εξάρτηση από νέα συμφέροντα και ηθικές εκπτώσεις. Γιατί ένα έργο που χτίζεται χωρίς διαφάνεια και πάνω σε ασταθή ηθικά θεμέλια, όσα καλώδια κι αν απλώσει, κινδυνεύει να μεταφέρει όχι φως αλλά σκοτάδι.
