Το λιώσιμο των παγετώνων έχει προκαλέσει άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά σχεδόν 2 εκατοστά μόνο αυτόν τον αιώνα, όπως αποκαλύπτει μία μελέτη που έγινε σε βάθος δεκαετιών.
H έρευνα δείχνει ότι οι παγετώνες του κόσμου έχασαν συνολικά 6.542 τρισεκατομμύρια τόνους πάγου από το 2000 έως το 2023, προκαλώντας αύξηση της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας κατά 18 χιλιοστά.
Οι παγετώνες έχασαν κατά μέσο όρο 273 δισ. τόνους πάγου κάθε χρόνο, ποσότητα που αντιστοιχεί σε 30 χρόνια κατανάλωσης νερού από ολόκληρο τον παγκόσμιο πληθυσμό.
Η έρευνα, με επικεφαλής επιστήμονες από το πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και το πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, διαπίστωσε ότι μέχρι στιγμής αυτόν τον αιώνα, οι παγετώνες έχουν χάσει περίπου το 5% του συνολικού τους όγκου. Το μέγεθος των απωλειών διέφερε σημαντικά ανάλογα με την τοποθεσία. Για παράδειγμα, τα νησιά της Ανταρκτικής και της υποανταρκτικής έχασαν το 2% του όγκου τους, αλλά οι παγετώνες της κεντρικής Ευρώπης έχασαν το 39%.
«Αυτοί οι αριθμοί είναι συγκλονιστικοί. Αποτελούν υπενθύμιση ότι τα πράγματα αλλάζουν γρήγορα σε ορισμένες περιοχές», δήλωσε ο Νόελ Γκούρμελεν, συν-επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής στη σχολή γεωεπιστημών του πανεπιστημίου του Εδιμβούργου.
Ανακαλύφθηκε επίσης μεγάλη απόκλιση στην ποσότητα του πάγου που χάνεται κάθε δεκαετία, με 36% περισσότερο πάγο να έχει λιώσει μεταξύ 2012 και 2023 σε σύγκριση με την προηγούμενη δεκαετία.
Πώς η άνοδος της στάθμης της θάλασσας επηρεάζει την ανθρωπότητα
«Αυτό είναι πραγματικά σημαντικό, καθώς επιβεβαιώνει ότι ο ρυθμός τήξης των παγετώνων επιταχύνεται με την πάροδο του χρόνου», δήλωσε ο καθηγητής Άντριου Σέπερντ, επικεφαλής του τμήματος γεωγραφίας και περιβαλλοντικών επιστημών του πανεπιστημίου Northumbria. «Ακόμη και μικρές αυξήσεις της στάθμης της θάλασσας έχουν σημασία, διότι οδηγούν σε συχνότερες παράκτιες πλημμύρες. Κάθε εκατοστό ανόδου της στάθμης της θάλασσας εκθέτει άλλα 2 εκατομμύρια ανθρώπους σε ετήσιες πλημμύρες κάπου στον πλανήτη μας».
Η απώλεια των παγετώνων οδηγεί επίσης σε μείωση των αποθεμάτων γλυκού νερού για τις απομακρυσμένες κοινότητες και εκείνες που ήδη αντιμετωπίζουν λειψυδρία.
«Περίπου 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι εξαρτώνται από το λιωμένο νερό των παγετώνων και έτσι η υποχώρησή τους αποτελεί μεγάλο πρόβλημα για την κοινωνία», δήλωσε στον Guardian ο Σέπερντ. «Δεν είναι μόνο ότι τους χάνουμε από το τοπίο μας, αλλά αποτελούν σημαντικό μέρος της καθημερινής μας ζωής».
«Οι παγετώνες είναι επίσης σημαντικοί για την παραγωγή ενέργειας», εξηγεί ο Γκούρμελεν. «Για παράδειγμα, το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισλανδία προέρχεται από υδροηλεκτρική ενέργεια.Βασίζονται στο νερό που λιώνει από τους παγετώνες για τις βασικές λειτουργίες τους. Το ίδιο συμβαίνει και στις Άνδεις, καθώς και σε μέρη της Ευρώπης, όπως η Ελβετία».
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, και αποτελεί μέρος της άσκησης σύγκρισης του ισοζυγίου μάζας των παγετώνων (Glacier Mass Balance Intercomparison Exercise) – γνωστή ως Glambie. Συνδυάζει και αναλύει δεδομένα που είναι διαθέσιμα από μετρήσεις πεδίου καθώς και από δορυφορικές αποστολές ραντάρ, λέιζερ και οπτικοακουστικού υλικού.
Μετά την υπερθέρμανση των ωκεανών, το λιώσιμο των παγετώνων είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παράγοντας που συμβάλλει στην παγκόσμια άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
«Οι παγετώνες έχουν πραγματικό αντίκτυπο», λέει ο Γκούρμελεν. «Αποτελούν ένα βαρόμετρο για την κλιματική αλλαγή, οπότε τα ευρήματα είναι ένα μέτρο του αντίκτυπου που είχε η κλιματική αλλαγή τα τελευταία 20 χρόνια. Καθώς προσπαθούμε να τον μετριάσουμε, η παρακολούθηση της δραστηριότητας των παγετώνων θα είναι ένας τρόπος μέτρησης της αποτελεσματικότητάς μας στην αντιμετώπιση του μεταβαλλόμενου κλίματος».
