Σε ένα απομονωμένο αυστραλιανό νησί γνωστό για τη φυσική του ομορφιά, οι ερευνητές έκαναν μια συγκλονιστική ανακάλυψη: θαλασσοπούλια έχουν καταπιεί τόσο πολύ πλαστικό, που κάνουν «κριτς κριτς» όταν τα αγγίζεις.
Η «σοκαριστική» ανεύρεση πλαστικών στο στομάχι των πτηνών – συμπεριλαμβανομένων νεοσσών κάτω των 3 μηνών – αποτελεί μια ηχηρή προειδοποίηση για την υγεία των ειδών που ζουν στο θαλάσσιο περιβάλλον, σύμφωνα με τον οικολογικό επιστήμονα Alex Bond από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ο Bond μόλις επέστρεψε από το νησί Lord Howe, περίπου 580 χιλιόμετρα από την ανατολική ακτή της Αυστραλίας. Είναι μέλος της διεθνούς ομάδας Adrift Lab, που μελετά εδώ και σχεδόν 20 χρόνια τις επιπτώσεις της πλαστικής ρύπανσης στα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Κατά την τελευταία αποστολή, βρέθηκε ένα νεκρό πτηνό με 778 κομμάτια πλαστικού στο στομάχι του, συσκευασμένα «σαν τούβλο». Ξεπέρασε το περσινό «μαύρο ρεκόρ» των 400 κομματιών. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα πτηνά συλλέγουν πλαστικά από τη θάλασσα και ταΐζουν με αυτά τους νεοσσούς τους.
«Δεν μιλάμε για μικροπλαστικά», εξηγεί ο Bond. «Μιλάμε για καπάκια μπουκαλιών, καπάκια από tetrapack, μαχαιροπίρουνα, μανταλάκια, μέχρι και πλαστικά μπουκαλάκια σάλτσας σόγιας από εστιατόρια».
Το νησί φιλοξενεί μόλις 445 ανθρώπους αλλά περίπου 44.000 θαλασσοπούλια που φωλιάζουν εκεί και μεταναστεύουν στην Ιαπωνία. Οι ερευνητές έκαναν νεκροψίες σε νεκρά πουλιά και ξέπλυναν τα στομάχια ζωντανών, χωρίς να προκαλέσουν βλάβη. Μερικά από αυτά περιείχαν μέχρι και 60 γραμμάρια πλαστικού, δηλαδή έως και 20% του σωματικού τους βάρους.
Οι γονείς ταΐζουν τα μικρά τους με πλαστικό που μπερδεύουν με τροφή λόγω των χημικών ουσιών που εκπέμπει. «Και όμως, μπορείς να ακούσεις το «κριτς κριτς» του πλαστικού πιέζοντας ελαφρά κάτω από το στέρνο του πουλιού», λέει ο Bond.
Ο Jack Rivers-Auty από το Πανεπιστήμιο της Τασμανίας, προσθέτει: «Μερικά πουλιά είναι “τραγανά”, άλλα όμως είναι κυριολεκτικά σαν “τούβλα” – το στομάχι τους έχει μετατραπεί σε στέρεη μάζα πλαστικού».
Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν τα πτηνά αυτά ως «το καναρίνι στο ανθρακωρυχείο»για την παγκόσμια θαλάσσια ζωή. Σύμφωνα με μελέτη του 2023, πάνω από 170 τρισεκατομμύρια κομμάτια πλαστικού βρίσκονται στους ωκεανούς – ένας «πλαστικός όγκος» που διπλασιάζεται κάθε 6 χρόνια.
Η παγκόσμια παραγωγή ξεπερνά τους 460 εκατομμύρια τόνους ετησίως, με μικροπλαστικά να εντοπίζονται από την Ανταρκτική μέχρι τον εγκέφαλο ανθρώπων και ζώων. Ο Rivers-Auty σημειώνει ότι ακόμη και 1-2 γραμμάρια πλαστικού μπορεί να προκαλέσουν νευροεκφυλιστικές βλάβες, παρόμοιες με άνοια, σε πουλιά ηλικίας κάτω των 100 ημερών.
«Οφείλουμε να κάνουμε αυτές τις ερωτήσεις – επειγόντως και συλλογικά – γιατί τα σημάδια είναι ήδη εδώ».
