Οι φονικές φωτιές που σαρώνουν φέτος την Ευρώπη δεν οφείλονται μόνο στην κλιματική αλλαγή, αλλά και στην ερήμωση της υπαίθρου, που άφησε τα χωριά απροστάτευτα. Καύσωνες-ρεκόρ, συνδεδεμένοι με την κλιματική κρίση, τροφοδότησαν τις φωτιές που σκότωσαν δεκάδες ανθρώπους από την Ισπανία έως την Τουρκία.
Όμως, υπουργοί και ειδικοί επισημαίνουν ότι η καταστροφική εξάπλωση των φωτιών ενισχύθηκε επειδή εγκαταλελειμμένα χωράφια μετατράπηκαν σε “βόμβες” εύφλεκτης βλάστησης.
Η μαζική μετανάστευση νέων από τα χωριά στις πόλεις, τις τελευταίες δεκαετίες, άφησε πίσω ακαλλιέργητες εκτάσεις. Το αποτέλεσμα; Δάση και θαμνότοποι που «εισβάλλουν» μέσα στους οικισμούς. Στην Ισπανία, μόνο φέτος έχουν καεί πάνω από 402.000 εκτάρια – η μεγαλύτερη έκταση από το 1994.
Η υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος της Ισπανίας, Σάρα Ααγκέσεν, τόνισε την ανάγκη να αντιστραφεί η τάση της «εγκατάλειψης της υπαίθρου» και να ενισχυθούν μέτρα πρόληψης, όπως κλαδέματα, καθαρισμοί και αναβίωση της βόσκησης.
Στην Ισπανία και την Πορτογαλία, οι φετινές καταστροφές αντιστοιχούν στα 2/3 της συνολικής καμένης έκτασης σε όλη την Ευρώπη. Στην επαρχία Λεόν, ο αριθμός των κτηνοτροφικών μονάδων μειώθηκε από 34.000 το 1962 σε λίγο πάνω από 1.000 το 2020, αφήνοντας τα χωριά χωρίς φυσικά «τείχη προστασίας» όπως μαντριά και καλλιέργειες.
Η ερήμωση, ωστόσο, έχει δημιουργήσει και ένα άλλο πρόβλημα: οι λίγοι κάτοικοι που απομένουν είναι κυρίως ηλικιωμένοι. Σε χωριά όπως η Molezuelas de la Carballeda, με μέσο όρο ηλικίας τα 70 χρόνια, η εκκένωση αποδείχθηκε εξαιρετικά δύσκολη.
Όπως προειδοποίησε ο καθηγητής Φρανθίσκο Μαρτίν Ασκαράτε: «Δεν γίνεται να μην υπάρχουν φωτιές. Το πρόβλημα είναι ότι πλέον μιλάμε για μεγα-πυρκαγιές: τεράστιες, με εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, που εξαπλώνονται σε δεκάδες χιλιάδες εκτάρια και είναι σχεδόν αδύνατο να σβηστούν».
