Για πρώτη φορά, οι ωκεανοί του πλανήτη απέτυχαν σε έναν κρίσιμο «έλεγχο υγείας» λόγω της καύσης ορυκτών καυσίμων, σύμφωνα με νέα έκθεση του Ινστιτούτου Πότσνταμ για Έρευνα Κλιματικών Επιπτώσεων.
Η οξίνιση των θαλασσών έχει ξεπεράσει το «ασφαλές όριο» για τη θαλάσσια ζωή, καθιστώντας τους ωκεανούς το έβδομο από τα εννέα πλανητικά όρια που έχουν παραβιαστεί από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Η κατάσταση είναι ανησυχητική:
- Το pH της επιφάνειας των ωκεανών έχει μειωθεί κατά 0,1 μονάδα από την αρχή της βιομηχανικής εποχής.
- Αυτό ισοδυναμεί με αύξηση της οξύτητας κατά 30-40%, πέρα από τα όρια ασφαλείας για κοράλλια, όστρακα και θαλάσσια οικοσυστήματα.
- Τα κοράλλια των τροπικών περιοχών, οι ψυχρές θάλασσες και η αρκτική ζωή κινδυνεύουν άμεσα.
Η οξίνιση πλήττει είδη όπως στρείδια, μύδια και αχιβάδες, επηρεάζοντας αλυσιδωτά και μεγαλύτερα ζώα – από σολομούς μέχρι φάλαινες. Αυτό δημιουργεί κινδύνους τόσο για την επισιτιστική ασφάλεια του ανθρώπου όσο και για τις παράκτιες οικονομίες.
Επιστήμονες προειδοποιούν ότι ο ωκεανός μπορεί να χάσει μέρος της ικανότητάς του να απορροφά θερμότητα και CO₂ – λειτουργία που σταθεροποιεί το κλίμα.
Η έκθεση τονίζει ότι ήδη έξι από τα εννέα πλανητικά όρια (κλιματική αλλαγή, ακεραιότητα βιοσφαίρας, χρήση γης, γλυκό νερό, χημικές ροές, νέες οντότητες) έχουν παραβιαστεί και επιδεινώνονται. Η οξίνιση των ωκεανών είναι όμως η πιο ανησυχητική, λόγω του μεγέθους και της σημασίας της.
Η ερευνήτρια Λέβκε Καίσαρ δήλωσε: «Ως επιστήμονας πρέπει να βγάζω τα συναισθήματα από τη δουλειά μου. Αλλά όταν βλέπω αυτά τα δεδομένα, φοβάμαι πραγματικά».
Ωστόσο, υπάρχει ελπίδα. Η διεθνής συνεργασία έχει δείξει αποτελέσματα στο παρελθόν: η προστασία της στρώσης του όζοντος και η μείωση της ρύπανσης από αερολύματα είναι παραδείγματα επιτυχημένων πολιτικών.
Ο διευθυντής του Ινστιτούτου, Γιόχαν Ροκστρεμ, τόνισε: «Η κατάσταση είναι σοβαρή, αλλά η αποτυχία δεν είναι αναπόφευκτη. Είναι επιλογή. Και μπορούμε να την αποφύγουμε».
