Ευρωβουλευτές προειδοποίησαν την Αλβανία ότι οι διαπραγματεύσεις για την ένατξή της στην ΕΕ κινδυνεύουν, εάν η κυβέρνηση δεν «αλλάξει πορεία» όσον αφορά τα σχέδια κατασκευής ενός πολυτελούς θερέτρου, το οποίο συνδέεται με τον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.
Η Τίνεκε Στρικ, Ολλανδή ευρωβουλευτής που ηγείται αποστολής διερεύνησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Αλβανία, δήλωσε ότι η ηγεσία της χώρας «παίζει με τη φωτιά» προωθώντας το επενδυτικό σχέδιο ανάπτυξης ακινήτων ύψους 1,4 δισ. ευρώ, το οποίο, όπως υποστήριξε, θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη καταστροφή σε μια παρθένα ακτογραμμή.
Η αντίθεση στο έργο έχει πυροδοτήσει ένα πρωτοφανές κύμα διαμαρτυριών, γνωστό ως «επανάσταση των φλαμίνγκο», ενώ εντείνονται οι εκκλήσεις για την παραίτηση του πρωθυπουργού της Αλβανίας, Έντι Ράμα.
Σε συνέντευξή της στον Guardian, η Στρικ δήλωσε: «Αν ο Ράμα είναι πραγματικά σοβαρός σχετικά με τις φιλοδοξίες του για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα πρέπει να απομακρυνθεί από αυτή την πορεία και να πει στην οικογένεια Τραμπ: “Λυπάμαι, αλλά η πρώτη μου προτεραιότητα είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση”. Αυτή τη στιγμή θέτουν σε κίνδυνο μια διαδικασία που είναι τόσο πολύτιμη για τους ίδιους… παίζουν με τη φωτιά».
Από την πτώση του κομμουνισμού, πριν από περισσότερα από 30 χρόνια, καμία άλλη πολιτική δεν έχει συγκεντρώσει τόσο μεγάλη υποστήριξη από τους Αλβανούς πολίτες όσο η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπολογίζεται ότι το 92% των πολιτών στηρίζει αυτόν τον στόχο.
«Εάν προχωρήσουν, θα αντιμετωπίσουν σοβαρό πρόβλημα»
Ο Ράμα, ο οποίος εξασφάλισε πέρυσι μια ιστορική τέταρτη θητεία στην πρωθυπουργία, έχει δεσμευτεί να οδηγήσει την Αλβανία – μία από τις φτωχότερες χώρες της Ευρώπης – στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030. Ενθαρρυμένος από την πρόοδο στις συχνά πολύπλοκες ενταξιακές διαπραγματεύσεις, είχε θέσει ως στόχο την ολοκλήρωση της διαδικασίας έως τον Δεκέμβριο του 2027. Αξιωματούχοι της ΕΕ είχαν χαιρετίσει το χρονοδιάγραμμα αυτό, αν και το χαρακτήρισαν ιδιαίτερα φιλόδοξο.
Ωστόσο, το χρονοδιάγραμμα αυτό ενδέχεται πλέον να τεθεί σε κίνδυνο, εάν ο Ράμα επιμείνει στην προώθηση του έργου που υποστηρίζει ο Τζάρεντ Κούσνερ για την ανάπτυξη περιοχών στη νότια Αλβανία, οι οποίες στο παρελθόν τελούσαν υπό καθεστώς περιβαλλοντικής προστασίας.
Ο Κούσνερ έχει δηλώσει ότι επιθυμεί να δημιουργήσει ένα υπερπολυτελές τουριστικό θέρετρο στη Σάσων, το μοναδικό νησί της Αλβανίας, καθώς και να αναπτύξει μια έκταση στην απέναντι χερσόνησο Ζβέρνετς, κατά μήκος μιας παρθένας ακτογραμμής, περιγράφοντάς την ως έναν προορισμό όπου θα περνούσε ευχάριστα χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους του.
Ανησυχώντας για το μέγεθος του έργου και τις έντονες αντιδράσεις που έχει προκαλέσει, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε ξεκάθαρα την αντίθεσή του τον περασμένο μήνα.
Σε σχετικό ψήφισμα, οι ευρωβουλευτές όχι μόνο στήριξαν τους διαδηλωτές, αλλά ζήτησαν και την άμεση διακοπή των κατασκευαστικών εργασιών στις προστατευόμενες περιοχές. Παράλληλα, απαίτησαν την απόσυρση της νομοθεσίας που επιτρέπει σε «αρπακτικούς επενδυτές» να λαμβάνουν άδειες ως στρατηγικοί επενδυτές σε περιοχές που θεωρούνται καταφύγια άγριας ζωής και έχουν μοναδική οικολογική αξία.
Μιλώντας μετά το τέλος της τετραήμερης αποστολής, κατά την οποία επισκέφθηκε και τις περιοχές που προορίζονται για ανάπτυξη, η Στρικ τόνισε: «Αν προχωρήσουν, θα αντιμετωπίσουν σοβαρό πρόβλημα με την Ευρωπαϊκή Ένωση κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων – ιδιαίτερα στο Κεφάλαιο 27, όπου πρέπει να εκπληρώσουν όλα τα κριτήρια της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Η σχεδιαζόμενη ανέγερση τόσο μεγάλης κλίμακας ακινήτων σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή αποτελεί τεράστια απειλή».
Η ευρωβουλευτής επισήμανε επίσης ότι οι εργασίες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στη χερσόνησο Ζβέρνετς – μεταξύ των οποίων η καταστροφή δασών, αρχαίων αμμοθινών και η κατασκευή ενός χωματόδρομου μήκους επτά χιλιομέτρων με χαλίκι – έχουν ήδη προκαλέσει σημαντικές περιβαλλοντικές ζημιές και παραβιάζουν σαφώς τις ευρωπαϊκές οδηγίες.
«Θα καλέσουμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ασκήσει πολύ ισχυρή πίεση»
Οι ευρωβουλευτές, όπως είπε, ενθαρρύνθηκαν από τη στάση των Αλβανών πολιτών, οι οποίοι βγήκαν στους δρόμους υπερασπιζόμενοι τις ευρωπαϊκές αξίες και ζητώντας λογοδοσία. Ωστόσο, δήλωσε ότι απογοητεύτηκαν από τη στάση των κυβερνητικών αξιωματούχων, αναφερόμενη στις συνομιλίες που είχαν με τον υπουργό Περιβάλλοντος ο οποίος φέρεται να άφησε να εννοηθεί ότι οι εργασίες θα συνεχιστούν έως ότου η Αλβανία υποχρεωθεί να συμμορφωθεί με τα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Στρικ εξέφρασε επίσης ανησυχία για καταγγελίες περί διαφθοράς που αφορούν τη διαδικασία έκδοσης οικοδομικών αδειών και πώλησης οικοπέδων στο Ζβέρνετς. Οι επικριτές του έργου κάνουν λόγο για έλλειψη διαφάνειας και ουσιαστικής δημόσιας διαβούλευσης.
«Έφυγα από τη σημερινή συνάντηση με την εντύπωση ότι σκοπεύουν να συνεχίσουν το έργο πριν υποχρεωθούν να ευθυγραμμιστούν με το ευρωπαϊκό δίκαιο και αυτό, φυσικά, δεν συνιστά ειλικρινή συνεργασία», είπε.
«Δεν μπορούν να πουν: “Μπορούμε να προκαλέσουμε ακόμη περισσότερες ζημιές και μετά, στο τέλος του επόμενου έτους, θα δούμε πού βρισκόμαστε”. Αυτός δεν είναι ο σωστός δρόμος και θα καλέσουμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ασκήσει πολύ ισχυρή πίεση στην αλβανική κυβέρνηση.»
Η Αλβανία έχει εξασφαλίσει ευρεία υποστήριξη από τους ευρωβουλευτές για την υποψηφιότητά της και η ευρωβουλευτής της Ομάδας των Πρασίνων/Αριστεράς δήλωσε ότι υποστηρίζει ξεκάθαρα την ένταξη της μικρής βαλκανικής χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Αποχωρώ με την αίσθηση ότι ο αλβανικός λαός επιθυμεί πραγματικά να γίνει μέλος της ΕΕ. Στην πραγματικότητα, αισθάνεται ήδη ότι ανήκει σε αυτήν», δήλωσε η Στρικ.
Όπως πρόσθεσε, οι καθημερινές διαδηλώσεις δεν αφορούν πλέον μόνο την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά έχουν εξελιχθεί σε ένα πολύ ευρύτερο κίνημα υπέρ του κράτους δικαίου.
«Οι Αλβανοί διαδηλώνουν καθημερινά επειδή θέλουν μια πραγματική δημοκρατία και αυτό ενισχύει την εμπιστοσύνη μου τόσο στη διαδικασία όσο και στην επιθυμία τους να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αυτό για το οποίο δεν είμαι τόσο βέβαιη είναι αν η κυβέρνηση της Αλβανίας λαμβάνει πραγματικά υπόψη τις ανησυχίες των πολιτών της, τις δικές μας ως ευρωβουλευτών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Γι’ αυτό και την καλώ να αλλάξει πορεία και να αντιμετωπίσει με τη σοβαρότητα που αξίζει τους ίδιους τους πολίτες της», κατέληξε η ευρωβουλευτής.
