Περίπου 40 εκατ. ευρώ κόστισε η κατασκευή του οργανισμού Ολοκληρωμένες Εγκαταστάσεις Διαχείρισης Αποβλήτων (ΟΕΔΑ) στο Πεντάκωμο, ωστόσο, τρία χρόνια μετά συνεχίζει να υπολειτουργεί.
Tο πιο μεγάλο πρόβλημα της ΟΕΔΑ Πεντακώμου αυτή την στιγμή είναι η αδυναμία διάθεσης του παραγόμενου δευτερογενούς καυσίμου για ενεργειακή του αξιοποίηση, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα τη διάθεση του στο ΧΥΤΥ με τις οποιεσδήποτε συνέπειες αυτό έχει. Σε μια προσπάθεια να επιλυθεί το πρόβλημα, το Υπουργείο Γεωργίας προωθεί την υλοποίηση δεύτερης εξάμηνης δοκιμαστικής δοκιμής ενεργειακής αξιοποίησης μέρους του παραγόμενου δευτερογενούς καυσίμου RDF στην Τσιμεντοποιεία Βασιλικού, που εξακολουθεί να μην πληροί τις προδιαγραφές της σύμβασης. Παράλληλα, με τον ενταφιασμό του δευτερογενούς καυσίμου RDF στο κύτταρο της μονάδας, ο χώρος του ΧΥΤΑ έχει σχεδόν γεμίσει, κάτι που έπρεπε να έχει γίνει σε μια δεκαετία.
Άλλα σοβαρά προβλήματα ή εμπόδια που υπάρχουν και δυσκολεύουν τη λειτουργία της ΟΕΔΑ είναι η προς το παρόν δυσκολία του αναδόχου λειτουργίας της μονάδας να αξιοποιήσει την Εγκατάσταση Βιολογικής Επεξεργασίας που διαθέτει η μονάδα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για δική του χρήση, όπως και η εύρεση τελικού αποδέκτη για το παραγόμενο δευτερογενές καύσιμο, τόσο λόγω των ποιοτικών χαρακτηριστικών του, όσο και των διαθέσιμων επιλογών τελικού αποδέκτη αξιοποίησης του.
Παρέλαβαν τη μονάδα με προβλήματα
Η κατασκευή της ΟΕΔΑ Πεντακώμου ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 2017, με την έκδοση από τους εξωτερικούς Συμβούλους Μηχανικούς του Υπουργείου Εσωτερικών του πιστοποιητικού προσωρινής παραλαβής του έργου. Αφού η μονάδα λειτούργησε για περίπου ένα χρόνο, τον Δεκέμβριο 2018, οι Σύμβουλοι Μηχανικοί εξέδωσαν το πιστοποιητικό τελικής παραλαβής του έργου, πιστοποιώντας ότι ο ανάδοχος είχε ουσιαστικά εκπληρώσει την υποχρέωση του να εκτελέσει και συμπληρώσει το έργο, σύμφωνα με τις πρόνοιες της Σύμβασης και επιδιορθώσει οποιαδήποτε ελαττώματα σε αυτό. Σημειώνεται ότι στο μεταξύ, την παρακολούθηση/διαχείριση της Σύμβασης έχει αναλάβει το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ), μέχρι να την παραδώσει στο Συμβούλιο Εκμετάλλευσης Χώρων Διάθεσης και Αξιοποίησης Οικιακών Αποβλήτων επαρχίας Λεμεσού, όπως προβλεπόταν από την αρχή.
Από τη διαδικασία διαχείρισης των αποβλήτων, παράγεται μείγμα δευτερογενούς καυσίμου, το οποίο αποτελείται από RDF (Refuse Derived Fuel) σε ποσοστό περίπου 92% και SRF (Solid Recovered Fuel), σε ποσοστό περίπου 8% της συνολικής ποσότητας. Το μείγμα καυσίμου ανέρχεται περίπου στο 46% του συνόλου των αποβλήτων και η διαχείρισή του αποτελεί ευθύνη του Εργοδότη, δηλαδή του ΤΑΥ. Το δευτερογενές καύσιμο, σύμφωνα και με σχετικές επιστολές του Τσιμεντοποιείου Βασιλικού, θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να οδηγείται στις εγκαταστάσεις του Τσιμεντοποιείου, για χρήση ως στερεό εναλλακτικό καύσιμο.
Μετά την έναρξη της λειτουργίας της ΟΕΔΑ Πεντακώμου, και αφού έγιναν στη μονάδα τροποποιήσεις προκειμένου το RDF να παραδίδεται στη μορφή που επιθυμούσε το Τσιμεντοποιείο Βασιλικού (τεμαχισμένο, δεματοποιημένο και περιτυλιγμένο με πλαστική μεμβράνη) και διαχωρισμένο από το SRF, διενεργήθηκαν δόκιμες για την καύση του RDF στο Τσιμεντοποιείο. Κατά τις δοκιμές αυτές, έχει διαφανεί ότι το παραγόμενο RDF δεν συνάδει με τις προδιαγραφές της Σύμβασης σε ό,τι αφορά το μέγιστο επιτρεπτό ποσοστό υγρασίας του, με αποτέλεσμα το Τσιμεντοποιείο Βασιλικού να αρνείται να το παραλάβει.
Σημειώνεται επίσης ότι, στα αποτελέσματα της λειτουργίας της Μονάδας για περίοδο ενός χρόνου, δηλαδή μέχρι τον Δεκέμβριο 2018 που εκδόθηκε το πιστοποιητικό τελικής παραλαβής του Έργου, πλείστες από τις αναλύσεις των χαρακτηριστικών του παραγόμενου RDF παρουσιάζονταν εντός των προβλεπόμενων ορίων. Παρατηρήθηκαν μεμονωμένα αποτελέσματα αποκλίσεων σε σχέση με το μέγιστο ποσοστό υγρασίας του RDF που προνοείται στη Σύμβαση, τα οποία ωστόσο βρίσκονταν εντός των αποδεκτών «χαλαρώσεων» της Σύμβασης.
Λαμβάνοντας υπόψη τις αποκλίσεις των χαρακτηριστικών του παραγόμενου RDF σε σχέση με αυτές που προνοούνται στη Σύμβαση, με την καθοδήγηση του Γενικού Ελεγκτή, αποφασίσθηκε η κράτηση σημαντικών ποσών από τις απαιτήσεις του Αναδόχου.
Πετάξαμε €40 εκατ.
Η Δημοκρατία έχει πετάξει ουσιαστικά €40 εκατ. για την κατασκευή ενός εργοστασίου το οποίο «δεν έχει καμιά διαφορά από ένα απλό σκυβαλότοπο που η ΕΕ μας απαγορεύει να λειτουργούμε. Γι’ αυτό να περιμένετε και άλλες σοβαρές προειδοποιήσεις από την ΕΕ».
ΔΥΣΟΣΜΙΑ ΠΑΝΤΟΥ
ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΣΠΙΔΑ
