Σε μια χώρα όπου υπάρχουν ακόμα χωματερές, από τα δυτικά της Αθήνας μέχρι τα τουριστικά νησιά, όπου η ανακύκλωση παραμένει καθηλωμένη (αν δεν υποχωρεί κιόλας) και που ως λύση για το μέλλον προβάλλεται η… καύση, η ανάγκη ενός αναπροσανατολισμού στη διαχείριση των απορριμμάτων έρχεται επιτακτικά στο προσκήνιο. Με μια πρόσφατη μελέτη του, το WWF Ελλάςέρχεται να δώσει προτάσεις από τη σκοπιά της κυκλικής οικονομίας και μάλιστα χωρίς μεγάλες επενδύσεις που δεσμεύουν σε συγκεκριμένες επιλογές για δεκαετίες.
Η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. με τις χειρότερες επιδόσεις στη διαχείριση των αστικών αποβλήτων. Πάνω από το 80% των αποβλήτων καταλήγει σε χωματερές, ενώ πρόσφατα η Ε.Ε. ανακοίνωσε πως το πραγματικό ποσοστό ανακύκλωσης στη χώρα δεν ξεπερνά το 16%, σημειώνει το WWF Ελλάς. Η παραγωγή απορριμμάτων την περίοδο 1995-2019 αυξήθηκε κατά σχεδόν 73%, η πέμπτη υψηλότερη (χειρότερη στη συγκεκριμένη περίπτωση) θέση μεταξύ των κρατών της Ε.Ε. «Τα αίτια της δυστοκίας είναι πολλά, με κυριότερα την πολιτική απροθυμία, την κακή εφαρμογή των νόμων, την έλλειψη πόρων και τεχνογνωσίας στην τοπική αυτοδιοίκηση, την παγιωμένη διαφθορά και, τέλος, την ελάχιστη ενημέρωση των πολιτών», τονίζει η περιβαλλοντική οργάνωση.
Μπορεί η Ελλάδα να δημιουργήσει ένα βιώσιμο σύστημα διαχείρισης; Το WWF απαντά θετικά, σημειώνοντας πως για να συμβεί αυτό πρέπει να τηρήσουμε την «ιεραρχία» διαχείρισης αποβλήτων, που περιλαμβάνει πέντε διακριτά βήματα: πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, διαχείριση υπολείμματος και, τέλος, σαν τελευταίο και απευκταίο βήμα, την καύση ή ταφή όσων απορριμμάτων δεν ήταν εφικτό να διαχειριστούν στα προηγούμενα βήματα.Από αυτή τη σκοπιά το WWF Ελλάς κατέθεσε μια συνολική πρόταση για τη βιώσιμη διαχείριση των αστικών απορριμμάτων. Σύμφωνα με την πρόταση, η Ελλάδα μπορεί έως το 2040: Να μειώσει τα απορρίμματά της κατά 35%. Να περιορίσει τη σπατάλη τροφίμων κατά 50%. Να επιτύχει ανακύκλωση 90%. Να θάβει μόλις το 8% των παραγόμενων απορριμμάτων. Να εξοικονομήσει τουλάχιστον 3 δισ. ευρώ σε επενδύσεις στη διαχείριση των απορριμμάτων.
Μεταξύ των μέτρων που πρέπει να εφαρμοστούν, σύμφωνα και με τις δεσμεύσεις της χώρας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης, περιλαμβάνονται: Η λογική «πληρώνω όσο πετάω». Η χωριστή συλλογή των αποβλήτων τροφίμων, κυρίως με διαλογή «πόρτα πόρτα». Η ανάπτυξη χωριστών ρευμάτων για τα διαφορετικά ανακυκλώσιμα υλικά, με τη σταδιακή κατάργηση του πράσινου και του μπλε κάδου. Η δημιουργία αποτελεσματικών και διαφανών συστημάτων ανακύκλωσης, ώστε οι επιχειρήσεις να αναλαμβάνουν το πραγματικό κόστος των απορριμμάτων τους. Η ανάπτυξη κινήτρων για την επαναχρησιμοποίηση, ώστε να αναπτυχθούν νέα προϊόντα και υπηρεσίες. Μέτρα για την παροχή κατάρτισης, τεχνογνωσίας και επαρκών πόρων στις δημοτικές αρχές, θέσπιση μηχανισμού ελέγχου, παρακολούθησης και λογοδοσίας για την αντιμετώπιση και της διαφθοράς.
