Η αιφνίδια διακοπή καυσίμου, η φωνή ενός πιλότου που ρωτά «γιατί το έκλεισες;» και η ασυνήθιστη θέση των διακοπτών την ώρα της απογείωσης εντείνουν τα ερωτήματα των ερευνητών για το δυστύχημα της Air India που στοίχισε τη ζωή σε 260 ανθρώπους στην Ινδία.
Τα σοκαριστικά ευρήματα που αποκαλύπτονται από την προκαταρκτική έρευνα για τη συντριβή της πτήσης 171 της Air India, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 260 ανθρώπους τον Ιούνιο δείχνουν το εξής: Λίγα μόλις δευτερόλεπτα μετά την απογείωση, και οι δύο διακόπτες καυσίμου του 12χρονου Boeing 787 Dreamliner τέθηκαν στη θέση «αποκοπής», διακόπτοντας την παροχή καυσίμου προς τους κινητήρες – ενέργεια που γίνεται κανονικά μόνο μετά την προσγείωση.
Air India: Μερική επαναφορά κινητήρων χωρίς αρκετό χρόνο
Οι διακόπτες επανήλθαν σύντομα στη σωστή θέση, ενεργοποιώντας αυτόματα τη διαδικασία επανεκκίνησης. Τη στιγμή της πρόσκρουσης, ο ένας κινητήρας ανακτούσε ώση, ενώ ο άλλος μόλις είχε επανεκκινήσει χωρίς να έχει φτάσει σε πλήρη ισχύ. Το αεροπλάνο πετούσε για λιγότερο από 40 δευτερόλεπτα πριν συντριβεί σε πυκνοκατοικημένη περιοχή της Αχμενταμπάντ, καθιστώντας την τραγωδία μία από τις πλέον μυστηριώδεις στην ιστορία της αεροπορίας.
Η πτήση ανέβηκε στα 625 πόδια με καθαρό καιρό, χάνοντας το σήμα τοποθεσίας 50 δευτερόλεπτα αργότερα, σύμφωνα με το Flightradar24. Η προκαταρκτική έκθεση 15 σελίδων που δημοσιεύθηκε το Σάββατο αποκαλύπτει κρίσιμα πρώιμα δεδομένα.
Air India: Πώς ενεργοποιήθηκαν οι διακόπτες ασφαλείας που έχουν λειτουργία κλειδώματος;
Οι έρευνες διεξάγονται από τις ινδικές αρχές, σε συνεργασία με εμπειρογνώμονες από τη Boeing, τη General Electric, την Air India και ρυθμιστές από ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι δύο διακόπτες καυσίμου, οι οποίοι διαθέτουν λειτουργία κλειδώματος με μηχανισμό που απαιτεί έλξη και αναστροφή – σχεδιασμός που εφαρμόζεται από τη δεκαετία του ’50 για την αποφυγή τυχαίας ενεργοποίησης.
«Θα ήταν σχεδόν αδύνατο να πατηθούν και οι δύο με μία μόνο κίνηση του χεριού», ανέφερε στο BBC ανώνυμος ερευνητής από τον Καναδά, προσθέτοντας πως η ταυτόχρονη αποκοπή θεωρείται απίθανο ατύχημα.
Air India: Ανθρώπινο σφάλμα ή τεχνική βλάβη;
Αν η ενέργεια προήλθε από ανθρώπινο λάθος ή σύγχυση, παραμένει προς διερεύνηση. Ο καθηγητής αεροπλοΐας στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο και πρώην ερευνητής αεροπορικών ατυχημάτων, Shawn Pruchnicki, δήλωσε: «Δεν υπάρχει ένδειξη επείγουσας κατάστασης που να αιτιολογεί λάθος επιλογή διακοπτών. Τέτοιου είδους σφάλματα δεν γίνονται χωρίς να προηγείται κάτι εμφανές».
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι υπάρχουσες ηχογραφήσεις δεν αρκούν. Ζητούν πλήρη αντιστοίχιση φωνών με βοήθεια από άτομα που γνωρίζουν τους πιλότους και επισημαίνουν την ανάγκη εγκατάστασης βιντεοκαμερών στο πιλοτήριο, όπως έχει προτείνει το NTSB. «Μια λήψη πάνω από τον ώμο θα αποκάλυπτε ποιος έπιασε τους διακόπτες», σημείωσε ο Goelz.
Air India: Γύρισαν «μόνοι τους» οι διακόπτες;
Η έρευνα αναφέρει ότι από το 2018, η FAA είχε εκδώσει Ειδικό Δελτίο Πληροφοριών Αξιοπλοΐας (SAIB) για ενδεχόμενη απενεργοποίηση του μηχανισμού κλειδώματος σε ορισμένους διακόπτες καυσίμου Boeing 737. Αν και το δελτίο δεν συνοδευόταν από υποχρεωτική οδηγία, το ίδιο σύστημα φέρεται να υπάρχει και στα 787, συμπεριλαμβανομένου του αεροσκάφους της Air India που συνετρίβη. Η εταιρεία δεν είχε πραγματοποιήσει τις συνιστώμενες επιθεωρήσεις.
Ο Pruchnicki εκφράζει προβληματισμό: «Αν το σύστημα κλειδώματος είχε απενεργοποιηθεί, τότε ο διακόπτης θα μπορούσε να γυρίσει μόνος του; Αν ναι, έχουμε σοβαρό πρόβλημα. Αν όχι, πρέπει να εξηγηθεί με σαφήνεια».
Άλλοι ειδικοί παραμένουν επιφυλακτικοί. Ο Goelz σχολίασε ότι δεν έχει υπάρξει καταγεγραμμένη ανησυχία από πιλότους, κάτι που «συνήθως συμβαίνει αμέσως».
Ο πρώην ερευνητής του AAIB, λοχαγός Kishore Chinta, έθεσε νέο ερώτημα: «Μπορούν οι διακόπτες να ενεργοποιηθούν από την ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου του αεροσκάφους χωρίς εντολή πιλότου; Αν ναι, τότε έχουμε σοβαρό λόγο ανησυχίας».
Air India: Ο κρίσιμος ρόλος του RAT και του συστήματος προσγείωσης
Σημειώνεται ότι ο Αεροστρόβιλος Ram (RAT) του Boeing 787 αναπτύχθηκε – ένδειξη μεγάλης απώλειας ισχύος. Το RAT ενεργοποιείται όταν χαθούν και οι δύο κινητήρες ή υπάρξει κρίση στα υδραυλικά συστήματα, προσφέροντας εφεδρική ισχύ.
Το σύστημα προσγείωσης βρέθηκε σε «κάτω θέση», γεγονός που κατά πολλούς οφείλεται στον πανικό. «Όταν και οι δύο κινητήρες σταματήσουν, δεν προλαβαίνεις να σκεφτείς. Προτεραιότητα έχει η διατήρηση της τροχιάς και η αναζήτηση ασφαλούς σημείου προσγείωσης», ανέφερε πιλότος 787.
Κατά την ανάλυση, οι ερευνητές εκτιμούν πως οι πιλότοι προσπάθησαν να επανεκκινήσουν τους κινητήρες – πρώτα τον αριστερό, μετά τον δεξιό. Όμως ο δεύτερος δεν πρόλαβε να ανακτήσει πλήρως ισχύ και η ώθηση αποδείχθηκε ανεπαρκής. «Ήταν απλώς πολύ λίγο, πολύ αργά», κατέληξε ο Pruchnicki.
